Breytum rtt
Inngangur   Kafli 1   Kafli 2   Kafli 3   Kafli 4   Kafli 5
1. kafli: Vi viljum grundvallarbreytingar
 
Vi Samfylkingunni getum veri stolt af v a vinna sustu 10 ra hefur skila okkur stu a geta raun og sann boi okkur fram til ess verks a stjrna eim umbtum sem rf er . Og vi eigum a geta fengi til ess umbo fr jinni. Draumurinn um hinn stra flokk hefur rst, vi hfum breytt okkur, n breytum vi samflaginu. Til hefur ori flokkur sem hefur buri til a axla forystuhlutverk; etta er grundvallarmunur eirri stu sem var og er.
 
Fir slendingar lifa og hrrast stjrnmlaflokki.  Flki finnst eir margan htt frhrindandi, eir sem vilja lta til sn taka samflaginu hafa miklu fleiri tkifri til ess en ur, og meira spennandi, en ganga stjrnmlaflokk.  Nr stjrnmlaflokkur eins og Samfylkingin a horfa miklu var um samr og stefnumtun en hefbundi er plitkinni.  Almenningur skynjar flokka sem gruga, einra, gamaldags.  g vil rltan og rgan flokk sem viurkennir takmrk sn og takmrk hefbundinna stjrnmla.  Hann talar minna, hlustar meira.
 
Sjlfur var g ekki orinn 10 ra egar g man a g var farinn a fylgjast me stjrnmlum og hafa huga jmlum. Sem unglingur var g samflagslega mevitaur og duglegur flagslfi, forystumaur um eitt og anna og tttakandi mrgu. hugi samflagsmlum efldist hsklanmi, vi fjlmilastrf og fleira eim dr. En aldrei hvarflai a mr a ganga stjrnmlaflokk. Var samt alltaf, a v er mr fannst sjlfum, kreddultill hmanisti og jafnaarmaur.
 
g var nr mialdra egar g fkk mig loksins til a ganga flokk. Nokkrum rum ur hafi g fyrst teki tt kosningabarttu, sem baksveitar- og grasrtarmaur fyrir hugsjn a flk sem tti grundvallaratrium smu lfsgildi og samlei um mikilvg samflagsml tti ekki a lta gamlar giringar flokka og hefa hefta sig fr v a starfa saman fyrir kosningar. etta var Reykjavkurlistinn. Loksins egar ngu margir sammltust um a mlstaurinn vri forminu ri var til form sem leiddi mlstainn til ndvegis.
 
Sigur Reykjavkurlistans 1994 geri sundrungina vinstri vng stjrnmlanna landsvsu eim mun takanlegri. Aeins ri eftir strsigur samfylkingarafla hfuborginni voru bonir fram til Alingis: Kvennalisti, jvaki, Aluflokkur og Alubandalag (me llum eirra augljsu innanflokkafylkingum). Enda var rangurinn eftir v.
 
Eftir a var vinningurinn mikill. etta verum vi a muna v hinu daglega rti ltum vi sjaldnast upp til a horfa stru myndina. Til hefur ori stjrnmlaflokkur flks sem kom r lkum ttum en hefur greinilega fundi samrmt gngulag fyrir hugsjn jfnuar, jafnrttis og flagshyggju.
Draumurinn hefur rst. Draumurinn um hinn stra breia jafnaarmannaflokk sem er ess albinn a veita forystu stjrn borgar, bja og landsvsu.
 
etta hefur gerst aeins ratug.
 
ri 1990 mtti sj: 60% fylgi Sjlfstisflokksins hfuborginni, sundurleitt og klofi smflokkakraak vinstri kanti og miju; einn ltill jafnaarmannaflokkur var astoarflugmannssti landsstjrn me Sjlfstisflokki sem ar me hafi forri borg og rki. En ri 2005? rija kjrtmabil meirihluta flagshyggjuflks og jafnaarmanna Reykjavk stendur yfir (rtt fyrir rkisstjrnaskipti og flokkabreytingar); til er stjrnmlaflokkur jafnaarmanna sem tvennum kosningum hefur fengi hartnr rijung atkva landsvsu, hefur mest fylgi flokka tveimur kjrdmum af sex og strsta ingflokk jafnaarmanna fr upphafi, auk ess a vera forystu mikilvgum sveitastjrnum. Samfylkingin mldist skoanaknnunum allt ri 2004 sem anna helsta stjrnmlaafl landsins og a eina sem getur boi Sjlfstisflokknum birginn, (og mlist jafn str Sjlfstisflokknum gum dgum)
a flk sem ur var landlaust plitk ea hraktist r einu smvginu anna getur n stolt bori hfu htt.
 
etta er gerbreyting.  Hn var ger me rautseigju og vinnu, ekki af tilviljun. Hn var ger krafti skilnings sgulegri nausyn. S ungi straumur sem skp atburars sem vi ekkjum tel g vera hi saga a sem ekki er ngsamlega haldi lofti af okkur sjlfum, a sem vi verum a minna okkur stugt . Vi tluum a breyta. Og a gerum vi. En stra breytingin er eftir og um hana er essi ritger.
 
S kraftur sem skapai forsendur fyrir au sknarfri sem n blasa vi er miklu vtkari en svo a honum su ger skil plitskri orru sem  tekur mi af dagsins nn, krfu frttatmanna og spjallttanna.  S kraftur er viljinn til a knja um grundvallarbreytingar, bi hj okkur sjlfum og samflaginu heild: Vilji jafnaarmanna hvar sem flokki eir stu og utan flokka til a endurskoa rkilega hugmyndir snar, skoanir, gildi og stefnu, og taka upp undir njum formerkjum. Stofnun ns flokks var ein forsenda fyrir v a etta gti gerst. En ekki hi endanlega markmi. arna kann mig a greina vi suma flaga sem telja nsta stra markmi jafnaarmanna a komast rkisstjrn. a tel g ekki vera. Nsta stra markmi jafnaarmanna er a kalla sjlfa sig til byrgar um lei og ger er krafa um rkisstjrnartttku. Og a felur sr a flokkur jafnaarmanna verur a gerast byrgur raunsannari htt en flokkar hafa almennt tali sig urfa. byrgur fyrir sivingu, samflagsgildum, auskpun og lri. Og opinn fyrir eigin gllum, sem meal annars eru hi takmarkaa umbo sem gamaldags stjrnmlaflokkar hafa. Hverfast ekki um sjlfan sig heldur opna t, vert hefbundnar lnur flokkastjrnmla og skilgreina sig ekki eftir forsendum ,,ingsins heldur jarinnar, sem er tvennt lkt.
 
Nei, a er ekkert srstakt markmi eitt og sr a komast rkisstjrn, tt a s mikilvgt. En veri spurt eftir 30 r: ,,Hva gerist raun fr 1994 til 2005 og tu nstu r
ar eftir? myndi g vilja a svari yri:  ,,Til var hreyfing flks og flokkur sem endurskoai og tfri hugsjnir jafnaarmennsku 21. ldinni, breytti viteknum starfshttum og venjum stjrnmla, vann vert hefbundnar skotgrafir og lnur reltra flokka, ni a samhfa og samtta lk fl, flg, einstaklinga, fyrirtki og stofnanir til a sameinast um skrt skilgreind lykilmarkmi. San myndi g vilja sj btt vi: ,,og hefur n 30 r veri einn helsti hvati skilegrar samflagsrunar og hrifavaldur opinberu lfi.
 
Eru etta ekki merkilegri ummli en: ,,Tk tt samstjrn tveggja flokka rin 20072011 og aftur 201519?
 
Skr lykilmarkmi
 
Aftur til jarar. S horft til hins langa valdaferils rkisstjrna Davs Oddssonar m sj eitt skilgreint lykilmarkmi:  Markasving. Me jarsttinni kringum 1990 tkst a binda enda langa efnahagsstjrn. etta samkomulag, essi afer, sndi hvernig hgt er a vinna. Vinnubrgin uru samt ekki til eftirbreytni rkisstjrnum Sjlfstisflokksins ar eftir. En niurstaan, jarsttin, var forsenda ess a skilgreint lykilmarkmi Sjlfstismanna ni fram a ganga. etta var markasving slands. S liti um xl og staan metin kalt var etta plitsk og sguleg nausyn. Vinstri menn hfu ekki afl  til a innleia margvslegar mikilvgar umbreytingar hagkerfinu undir eigin formerkjum, tt jafnaarmenn hafi lagt margt mikilsvert til eirrar runar sem leiddi til aukins frjlslyndis markasmlum. Margt af v sem hgrimenn innleiddu er gagnrnisvert og hefur n leitt okkur aftur ann plitska byrjunarreitt sem eitt sinn ht: ,,Hverjir eiga sland?  En essi efnahagslega breyting var nausynleg, tt sna veri af vankanta.  Vi hfnum v samt a naki markasvald leysi samflagshugsun af hlmi og vi bendum a hi norrna velferarkerfi hefur staist tv mikilvg prf:  Skapa fyrirmyndarsamflg ar sem manngildi er ndvegi, og samtmis bi til rkidmi sem rum jum er fundarefni.  Markasbskapur og velfer eiga saman.  
 
Nsta stra skrefi
 
sama htt og hgri menn markasvddu sland er strsta ml jafnaarmanna n dgum a taka markvisst og af sama krafti til vi a lrisva sland. Markasvingunni er loki. N tekur lrisvingin vi. Hn er hi sgulega hlutverk jafnaarmanna. a hlutverk getum vi rkt vegna ess a vel hefur tekist til me endurskipulagningu hinum plitska vng.
 
 
byrg okkar er mikil. En vi getum veri stolt af v a vinna sustu 10 ra ea svo hefur gert okkur kleift a bja okkur fram til essa verkefnis og eigum a geta fengi til ess umbo fr jinni. Vi hfum breytt okkur, n breytum vi samflaginu.
Stefn Jn Hafstein - stefanjon@islandia.is